Value at Risk (VaR): Döviz, menkul kıymet ve benzeri yatırım araçlarının ya da bunlardan olusan bir
portföyün içerdigi piyasa riskinin ölçülmesi amacı ile kullanılan istatistiksel bir yöntemdir. Bu tür bir
ölçümle, piyasa riski olarak adlandırılan, kur ve faiz riskinin yatırımın mevcut degerini çesitli olasılık
degerlerine ve süreye baglı olarak ne ölçüde etkileyebilecegi bulunmaya çalısılmaktadır. Diger bir deyisle
bir yatırımın, yatırım degeri cinsinden karsı karsıya oldugu riski ölçer. Örnegin 10.000.000 USD tutarında
bir yatırım için 1.000.000 USD’ lik VaR degeri, belli bir dönemde, örnegin 1 haftada, bu yatırımın olasılık
degerine, örnegin % 1 olasılık, baglı olarak karsı karsıya oldugu risk’in parasal degerini ifade eder.
Portföyde ortaya çıkabilecek kaybın tahminidir. Geçmis veya örnegin opsiyon fiyatlarından ulasılan
“implied” volatilite üzerinden yapılan hesaplamalara dayanır. Dolayısıyla tahmin yöntemlerine iliskin,
geçmis gelecegi ne kadar tahmin eder gibi kısıtlar bu yöntem içinde geçerlidir. Yönteme iliskin
metodolojik, örnegin ölçüme konu olan degerin getirisinin normal dagıldıgı varsayımı, kısıtlar da söz
konusudur. Sermaye yeterliliklerinde, sermayenin piyasa kosulları nedeniyle risk altında olan kısmı ile
ilgili olarak, BIS tarafından bankaların uyması gereken bir ölçüt olarak da kullanımı mevcuttur.
Verim Egrisi (Yield Curve): Belli bir anda bir yatırım aracının çesitli vadeleri ile bu vadelerdeki getirileri
arasındaki iliskinin grafiksel ifadesidir. Dikey eksende verim (yield), yatay eksende ise vadeler yer alır.
Pozitif egimli (normal) verim egrisi, negatif egimli (inverted) verim egrisi, düz verim egrisi ve orta
vadelerde yüksek verimi ifade eden (bell shape) verim egrileri olarak sınıflandırılırlar. Egrinin zaman
içindeki hareketleri; diklesmesi, “steeping” (pozitif egimli bir egri söz konusu ise egrinin orijine uzak
kısmının yükselmesi, yakın kısmının düsmesi, egimin artması), düzlesmesi, “flattening” (pozitif egimli
verim egrilerinde orijine uzak kısmın düsmesi, yakın kısmın yükselmesi, egimin azalması) ve egrinin
seklinin degismeden yukarı asagı hareket etmesi, “paralel shift” olarak adlandırılır. Egrinin egiminin
artması, uzun vadede faizlerin (enflasyonun) yükselecegi beklentisini yansıtır. Egimin azalması, diger bir
deyisle pozitif egimli bir verim egrisinin düzlesmesi (orijine yakın tarafın yükselip, uzak tarafın düsmesi)
ise, yatırımcıların ileride faizlerin düsecegi beklentisi ile mevcut faiz oranlarından daha uzun süre
faydalanmak için uzun vadeye yönelmelerini, dolayısıyla artan talep ile bu vadede verimin düsmesini, fon
talep edenlerin de ileride daha düsük faiz oranlarından borçlanma imkanı dogacagı beklentisi ile kısa
vadeyi tercih etmelerini, dolayısıyla arz fazlası nedeniyle verimin artmasını ifade eder.
Volatilite (Volatility): Bir kıymetin fiyatındaki degiskenligin ifadesidir. Çogunlukla standart sapma ile
ölçülür. Yüksek bir volatilite artan bir belirsizligin göstergesidir.
Türev Ürünler (Derivative Products) | Üçüncül Piyasa | Vadeli slemler | Vadeye Kadar Getiri (Effective Rate of Return) | Valör (Value Date)
Tezgah Üstü Piyasalar (Over the Counter ""OTC""): Organize olmayan, belli bir yapı altında toplanmayan
piyasalardır. %slemler taraflar arasında karsılıklı anlasma yoluyla gerçeklestirilir.
Türev Ürünler (Derivative Products): Getirisi baska bir kıymetin getirisine baglanmıs, diger bir deyisle
baska bir kıymetin getirisinden türetilmis mali araçlardır. Futures ve Opsiyon sözlesmeleri bu
enstrümanlara örnektir. Bu tür enstrümanlar, döviz, faiz, altın gibi her türlü ürün üzerine yazılabilir. Böyle
bir durumda, örnegin döviz üzerine yazılan bir opsiyon kontratında, opsiyon kontratının getirisi üzerine
yazıldıgı dövizin piyasadaki hareketine baglı olacaktır.
U-Ü
Üçüncül Piyasa: Tezgahüstü piyasalarda (OTC) yapılan islemler, üçüncül piyasa islemi olarak
adlandırılır.
V
Vadeli slemler: Spot (iki is günü) islem tarihini asan ileri bir tarihte teslimi söz konusu olacak bir
kıymetin (döviz, faiz, mal) vadesi, miktarı ve fiyatının bugünden belirlenerek sözlesmeye baglandıgı
islemlerdir. Forward, future ve opsiyonlar bu tür islemlere örnektir.
Vadeye Kadar Getiri (Effective Rate of Return): Bir menkul kıymetin vadesine kadar tutulması
sonucu elde edilecek getiriyi ifade eder. “Effective rate of return” olarak da adlandırılır.
Valör (Value Date): Üzerinde anlasma saglanan bir islemin, fiilen yerine getirilecegi örnegin, karsılıklı
olarak hesaplara alacak ve borç kaydedilecegi tarihtir. Benzer sekilde bir fonun, örnegin mevduatın sahibi
tarafından fiilen kullanılabilecegi tarihi ifade eder.
piyasalardır. %slemler taraflar arasında karsılıklı anlasma yoluyla gerçeklestirilir.
Türev Ürünler (Derivative Products): Getirisi baska bir kıymetin getirisine baglanmıs, diger bir deyisle
baska bir kıymetin getirisinden türetilmis mali araçlardır. Futures ve Opsiyon sözlesmeleri bu
enstrümanlara örnektir. Bu tür enstrümanlar, döviz, faiz, altın gibi her türlü ürün üzerine yazılabilir. Böyle
bir durumda, örnegin döviz üzerine yazılan bir opsiyon kontratında, opsiyon kontratının getirisi üzerine
yazıldıgı dövizin piyasadaki hareketine baglı olacaktır.
U-Ü
Üçüncül Piyasa: Tezgahüstü piyasalarda (OTC) yapılan islemler, üçüncül piyasa islemi olarak
adlandırılır.
V
Vadeli slemler: Spot (iki is günü) islem tarihini asan ileri bir tarihte teslimi söz konusu olacak bir
kıymetin (döviz, faiz, mal) vadesi, miktarı ve fiyatının bugünden belirlenerek sözlesmeye baglandıgı
islemlerdir. Forward, future ve opsiyonlar bu tür islemlere örnektir.
Vadeye Kadar Getiri (Effective Rate of Return): Bir menkul kıymetin vadesine kadar tutulması
sonucu elde edilecek getiriyi ifade eder. “Effective rate of return” olarak da adlandırılır.
Valör (Value Date): Üzerinde anlasma saglanan bir islemin, fiilen yerine getirilecegi örnegin, karsılıklı
olarak hesaplara alacak ve borç kaydedilecegi tarihtir. Benzer sekilde bir fonun, örnegin mevduatın sahibi
tarafından fiilen kullanılabilecegi tarihi ifade eder.
Süre (Duration) | Tahvil | Teknik Analiz | Tezgah Üstü Piyasalar (Over the Counter ""OTC"")
Süre (Duration): Sabit getirili, kupon ödemeli bir menkul kıymetin, anapara ve kupon ödemelerinin net
bugünkü degerlerinin, kupon ödeme dönemleri ile agırlıklandırılarak bulunan vadesidir. %skontolu, kupon
ödemesi olmayan kıymetlerde, duration, kıymetin vadeye kalan süresine esittir. Risk ölçümü açısından,
menkul kıymetin piyasa faizine olan duyarlılıgını ölçer. Düsük kupon ödemeli, uzun vadeli kıymetlerin
süresi (duration) daha uzun, diger bir deyisle, faiz riski daha fazladır. Farklı vade ve kuponlu yatırım
araçları ile bu tür mali araçlardan olusan portföylerin birbirlerine göre hangi oranda faiz riski ile karsı
karsıya olduklarının karsılastırılmasında kullanılır. Efektif vade olarak da adlandırılır.
T
Tahvil: %hraç vadesi 1 yıldan uzun menkul kıymetlerdir.
Teknik Analiz: Fiyat, hacim gibi göstergelerden hareketle, geçmis dönem piyasa hareketlerinin analiz
edilerek bu yolla gelecege yönelik olarak fiyat tahminleri yapılmasıdır. Bu amaçla, çesitli grafik
olusumlarından ve istatistiksel metodlardan faydalanılır. Grafikler üzerinde geçmis fiyat hareketleri
nedeniyle ortaya çıkan olusumların gelecek için gösterge olusturdugu, dolayısıyla bu tür olusumların alımsatım
için gösterge olarak kullanılabilecegi varsayımına dayanır. Bu tür analizler, örnegin, geçmiste
gerçeklesen en düsük fiyatların, diger bir deyisle fiyatların döndügü, yükselmeye basladıgı noktaların
“destek noktası” oldugu, dolayısıyla alım için bu noktaların beklenmesi (kriter olması) gerektigini, yine
geçmiste gerçeklesen en yüksek fiyatların “direnç” noktası oldugunu ve satım için dikkate alınması
gerektigini öngörür.
Tezgah Üstü Piyasalar (Over the Counter ""OTC""): Organize olmayan, belli bir yapı altında toplanmayan
piyasalardır. %slemler taraflar arasında karsılıklı anlasma yoluyla gerçeklestirilir
bugünkü degerlerinin, kupon ödeme dönemleri ile agırlıklandırılarak bulunan vadesidir. %skontolu, kupon
ödemesi olmayan kıymetlerde, duration, kıymetin vadeye kalan süresine esittir. Risk ölçümü açısından,
menkul kıymetin piyasa faizine olan duyarlılıgını ölçer. Düsük kupon ödemeli, uzun vadeli kıymetlerin
süresi (duration) daha uzun, diger bir deyisle, faiz riski daha fazladır. Farklı vade ve kuponlu yatırım
araçları ile bu tür mali araçlardan olusan portföylerin birbirlerine göre hangi oranda faiz riski ile karsı
karsıya olduklarının karsılastırılmasında kullanılır. Efektif vade olarak da adlandırılır.
T
Tahvil: %hraç vadesi 1 yıldan uzun menkul kıymetlerdir.
Teknik Analiz: Fiyat, hacim gibi göstergelerden hareketle, geçmis dönem piyasa hareketlerinin analiz
edilerek bu yolla gelecege yönelik olarak fiyat tahminleri yapılmasıdır. Bu amaçla, çesitli grafik
olusumlarından ve istatistiksel metodlardan faydalanılır. Grafikler üzerinde geçmis fiyat hareketleri
nedeniyle ortaya çıkan olusumların gelecek için gösterge olusturdugu, dolayısıyla bu tür olusumların alımsatım
için gösterge olarak kullanılabilecegi varsayımına dayanır. Bu tür analizler, örnegin, geçmiste
gerçeklesen en düsük fiyatların, diger bir deyisle fiyatların döndügü, yükselmeye basladıgı noktaların
“destek noktası” oldugu, dolayısıyla alım için bu noktaların beklenmesi (kriter olması) gerektigini, yine
geçmiste gerçeklesen en yüksek fiyatların “direnç” noktası oldugunu ve satım için dikkate alınması
gerektigini öngörür.
Tezgah Üstü Piyasalar (Over the Counter ""OTC""): Organize olmayan, belli bir yapı altında toplanmayan
piyasalardır. %slemler taraflar arasında karsılıklı anlasma yoluyla gerçeklestirilir
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
